Inleiding over pastoraat in RK Amstelland

Gehouden op de bijeenkomst van pastorale groepen in de parochies RK Amstelland en Urbanus Ouderkerk op 5 februari 2015

Bij de omvorming van vijf geloofsgemeenschappen naar de parochie Amstelland hebben veel mensen hun zorgen geuit over het pastoraat. Deze zorgen deelt u met de pastores. Ook voor ons is het een vraag:  kàn pastorale nabijheid in zo’n groot geheel, dat toch niet echt één gemeenschap is en op korte termijn één zal worden ? Deze vraag komt voort uit authentieke bezorgdheid om mensen die al jaren lang zich thuis voelen in de bekende gemeenschappen van de H. Geest, de Urbanussen, de Augustinus, de Goede Herder en de Titus Brandsma geloofsgemeenschap. Zouden we dan deze mensen in de steek moeten laten en opgaan in een groter geheel? U zult begrijpen dat mensen in de steek laten nooit de bedoeling kan zijn.

Wat dan wel? De bedoeling van de omvorming naar één parochie is allereerst een bestuurlijke eenwording. Het ene bestuur heeft overzicht over het geheel, kan slagvaardiger besturen en aansturen, kan een betere gesprekspartner zijn voor het bisdom en de burgerlijke gemeente.

Naast dat éne bestuur is er één pastoraal team dat verantwoordelijk is voor het algemene en overkoepelende pastoraat. Wij zijn nu met vier pastores met samen iets meer dan 2 ½ full time kracht. Dat algemene pastoraat valt uiteen in de vier werkvelden: liturgie, catechese, diaconie en pastoraat in engere zin.

Bestuur en team zien het als hun allereerste en allerbelangrijkste opdracht om de voorwaarden en de middelen te verschaffen om de locale gemeenschappen te vitaliseren.  Onderdeel van het vitaliseren is je inspiratie voor je werk overal vandaan te halen en te zien wat voor jou bruikbaar en verrijkend is. Daar hebben we elkaar voor nodig. Daartoe kunnen we met elkaar samenwerken. Daarom zijn wij vanmiddag hier samen.

Dat pastoraat in engere zin is het thema van vanmiddag. Ook diaconiegroepen hebben een pastoraal element. Daarom zijn ook deze groepen uitgenodigd.

Alle vijf de geloofsgemeenschappen zijn een beetje anders georganiseerd. Dat kan soms wat verwarring geven in terminologie. Daar moeten we dan aan wennen.

Pastoraat in engere zin kunnen we omschrijven als:

Alle uitingen van herderlijke zorg om een medemens nabij te zijn.

Bij die herderlijke zorg mogen we allereerst denken aan Jezus de Goede Herder.

Hoe Hij mensen nabij was. Bevrijdend en vergevend, barmhartig en liefdevol, uitnodigend en wijzend op eigen verantwoordelijkheid.

  • Hij bevrijdde een verwarde man van zijn onreine geest;
  • Vergaf een verlamde zijn zonden: de man door het dak heen
  • Hij keek de rijke jongeling liefdevol aan en liet hem bedroefd heengaan.
  • Hij zàg Zacheus en bracht hem terug in de gemeenschap door gedragsverandering te vragen;
  • Hij was liefdevol voor de zondares die hem met olie zalfde
  • Hij leerde de Bergrede en gaf als voornaamste maatstaf: behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden.
  • Misschien is het verhaal van de barmhartige Samaritaan het meest sprekend.

Pastorale nabijheid vindt plaats in ontmoetingen ( lamme) , in bezoekwerk ( Zacheüs), of zomaar op straat ( rijke jongeman en ook de dode van Naïn).

Deze  ontmoetingen komen voort uit diepe bewogenheid van Jezus met mensen in nood: ze waren als schapen zonder herder. Hij wil vanuit zijn binnenste bewogen hun herder zijn.

Deze bewogenheid zal ook bron en uitstroom zijn van ons pastoraal handelen.

Ons enige motief is vanuit het binnenste van ons hart de ander nabij te zijn.

Pastoraat heeft geen ander doel dan déze mens / déze groep mensen te zien.

Locaal –per geloofsgemeenschap –  kennen we het best de pastorale zorg voor ouderen en zieken. Juist kwetsbare mensen hebben onze zorg nodig.
Het is een teken van vitaliteit wanneer er in een gemeenschap veel vormen zijn van nabijheid aan deze mensen. Straks bij de uitwisseling horen wij u er vertellen.
Wij noemen dit het verzorgend pastoraat.

Op het niveau van de parochie Amstelland zijn we op zoek naar nieuwe vormen van pastoraat voor vijftigers en zestigers om met hen te ontdekken wat kerk-zijn voor hen kan betekenen. Deze vorm van pastoraat staat nog helemaal in de verf. Het gaat om het vormen van Small Christian Communities.  Uw pastores willen daarin tijd en aandacht investeren omdat  vijftiger en zestigers een schakel zijn tussen nog jongeren en nog ouderen in de gemeenschap. Wij noemen dit innovatief experimenteel pastoraat.

Vrijwilligers en pastores

Heel veel mensen ervaren de nabijheid van de kerk bijna uitsluitend in de pastor.

Als de pastor geweest is, dan is de kerk geweest.

Toch is dat niet helemaal waar: de nabijheid van vrijwilligers aan parochianen is evenzeer kerkelijke nabijheid. Ook vrijwilligers handelen met herderlijke zorg in de Naam van de Goede Herder.  Door doopsel en vormsel werkt ook in hen de kracht van de Heilige Geest. Maar omdat alles wat we doen mensenwerk is vraagt dat ook wel om scholing en oefening.  Hier ligt misschien nog het een en ander te doen.

Vrijwilligers maken pastores niet overbodig. De betrokkenheid van pastores kan juist geactiveerd worden door uw voorwerk. U kunt het beste inschatten of verwijzing naar een pastor nodig is en die verwijzing met een gerust hart doorgeven.

Het lijkt mij daarom van belang dat  pastorale mensen zich groeperen in voor de parochianen herkenbare groepen.  Deze groepen kunnen worden genoemd in de bladen en in de gidsen die in voorbereiding zijn.

Slot

Het is van belang in kaart te brengen van welke vormen van nabijheid aan personen of aan groepen u kent in uw geloofsgemeenschap. Vanmiddag willen wij daarom met u praten over het verzorgende pastoraat in zijn veelvormigheid.

  • Op welke wijze bent u nu  kwetsbare mensen nabij?
  • Wat wilt u vanuit de bewogenheid van uw  hart voor hen doen?
  • Hoe houdt u  een herderlijk oog op mensen in de geloofsgemeenschap nu en in de toekomst?

Tom Buitendijk OCarm

VRIJHEID, GELIJKHEID, BROEDERSCHAP

2e zondag door het jaar -B
1 Samuël 3:3b-10.19 en Johannes 1:35-42

We leven in een wereld van toenemend geweld. Geweld ver weg, geweld vlak om de hoek. En iedere keer vraag je je af: hoe doorbreken we die geweldspiraal? Een uitermate moeilijke zaak. Want geweld is al zo oud als de mensheid zelf. Het verhaal van Kaïn en Abel staat niet voor niets helemaal vooraan in de Bijbel. Er volgen nog veel meer Bijbelverhalen over geweld. Maar in de Bijbel heeft geweld nooit het laatste woord. Kijken we bijvoorbeeld naar het evangelie van dit weekend. Johannes de Doper ziet Jezus lopen en zegt tegen twee van zijn leerlingen: ‘let op die man daar, Hij is het Lam Gods!’ Daar zit een hele levensfilosofie achter. Wat roept een lam bij je op? Iets van zachtheid en onschuld. Eerder door geweld vermalen dan tot geweld in staat. Een lam is het symbool van het weerloze en argeloze, beeld van de zachte krachten in ons leven.

Lees “VRIJHEID, GELIJKHEID, BROEDERSCHAP” verder

KIEZEN VOOR JE DOOPSEL

zondag 11 januari 2015 2014
Doop van de Heer – B

Marcus beschrijft de doop van Jezus heel in het kort. Maar alle woorden zijn belangrijk. Het begint met een simpele vermelding: Jezus vertrekt uit Nazareth in Galilea.
Jezus, zoon van een timmerman, verlaat zijn dagelijks bestaan en leefwereld. Waarom doet Hij dat? Er is geen reden vermeld. In het godsdienstige milieu waarin Jezus opgroeide, was er een sterk verlangen naar bevrijding. Bevrijding van religieuze en van politieke onderdrukking. Dat verlangen leefde ook in Jezus en het kan hem onrustig gemaakt hebben. Jezus verlaat zijn bekende leefwereld om iets nieuws te ontdekken. Onrustig verlangen brengt hem aan de Jordaan. Lees “KIEZEN VOOR JE DOOPSEL” verder

VREDE EN ALLE GOEDS

woensdag 24 december 2014
Hoogfeest van Kerstmis – Nachtmis
Jesaja 9:1-3.5-6 en Lucas 2:1-14

Tijdens de spits stond ik achter een hoge witte vrachtwagen. Nou ja, wit, de wagen zat onder het vuil en onder de modder. Als kind zouden wij vroeger met onze vinger op de wagen hebben geschreven: ‘vies’ of ‘ik wil gewassen worden’, of andere minder fraaie drieletterwoorden. Maar dit keer stond er wat anders op. Met grote letters stond achter op de vuile wagen: ‘www.wastunnel.com’. En ineens realiseer je je dan hoe de tijden veranderd zijn. In 2014 vieren we het kerstfeest te midden van apenstaartjes, Ipeds, Ipods en mobiele telefoons. Lees “VREDE EN ALLE GOEDS” verder

OP DE GRENS VAN HET BELOOFDE LAND

Tweede zondag van de Advent
Wil Idskes

“Op de grens van het beloofde land, het keerpunt.”

In tegenstelling met vroegere tijden kunnen wij nu zonder hinder onze landsgrenzen oversteken en doorkruizen.
Snelwegen voeren ons, voorzien van goede wegwijzers, naar ons doel hoewel we onderweg toch dikwijls blokkades moeten overwinnen die tenslotte later gelukkig weer worden afgebroken door hardzwoegende wegarbeiders.

Lees “OP DE GRENS VAN HET BELOOFDE LAND” verder

EERSTE ZONDAG VAN DE ADVENT

Jesaja 63, 16b-17 – 17.19b; 3b-8 en
Marcus 13, 33-37

Terwijl onze stad zich opmaakt voor Kerstmis met prachtige verlichting, gezellige winkels en sfeervolle kerstmuziek, horen we in de eerste lezing van vandaag spreken over zonden en in de evangelielezing dat we op onze hoede moeten zijn en de oproep: weest waakzaam.

Het is niet bedoeld om een goed kerstgevoel bewust te doorbreken. Maar in de kerkelijke voorbereiding op Kerst vinden we andere accenten dan de voorbereiding in de winkels en op de straten waar die voorbereiding voor een deel al het feest zelf is. Lees “EERSTE ZONDAG VAN DE ADVENT” verder

DE EINDAFREKENING

33e zondag door het jaar – A
Spreuken 31:10-13.19-26.30-31 en
Matteüs 25:14-30

In het Evangelie van vanavond horen we dat God aan ons mensen veel vertrouwen geeft, als hij aan ons de toekomst en het beheer van zijn aarde toevertrouwt. Wij mogen zijn rentmeesters zijn. De ondertoon is dat God de mens vele mogelijkheden heeft gegeven. Deze parabel gaat niet over het spreekwoord ‘als je voor een dubbeltje geboren bent, zul je nooit een kwartje worden’. God heeft ons allemaal voldoende talenten gegeven om deze aarde bewoonbaar te maken en bewoonbaar te houden. Die talenten hebben we niet van onszelf, we hebben ze gekregen. Daarmee heeft God het lot van de wereld, en de lot van onze naasten, ook in onze handen gelegd. Lees “DE EINDAFREKENING” verder

9 november Titus Brandsmazondag

Toen ik de teksten van de schriftlezingen van deze viering las en erover nadacht, werd mijn aandacht getrokken door de zin: “Het woord van God laat zich niet gevangen zetten”. Ik vroeg ik me af: waarom valt die zin me op? Daarover peinzend, diende zich een tweede vraag aan: wat is dat eigenlijk: ‘het woord van God’? En waar kun je dat horen? Daar is niet zo gemakkelijk een eenduidig antwoord op te geven. Sommigen zeggen dat Gods woord iets is dat ze horen in de stilte van de natuur of van een kerkgebouw; anderen horen God spreken in de Bijbel; weer anderen horen het in het leven van alledag, met name in de roep om leven van de armen …. Er zijn ook mensen die het horen in muziek, in de kunst … in hun relatie, in de liefde die zij ervaren … Maar daarmee is nog geen antwoord gegeven op de vraag die ik me stelde: “wat is Gods woord?” Wat ik zei, heeft alleen maar te maken met de vraag waar we het horen …. En wat dat ‘horen’ betreft: het gaat, dat is duidelijk, niet over een horen met de oren die aan de zijkant van ons hoofd zitten; het is meer iets innerlijks; het heeft te maken met ervaren …. Lees “9 november Titus Brandsmazondag” verder

GEEN TIJD TE VERLIEZEN

26e zondag door het jaar – A
Ezechiël 18, 25-28 en Matteüs 21, 28-3

“Je mag mij altijd bellen” is de titel van het boek van Karin Kuiper dat ze schreef over de jaren na het overlijden van haar man, schrijver Karel Glastra van Loon. Van al haar goede vrienden is er nog slechts één over, de anderen, zegt ze in een interview, zijn “verworden tot goede kennissen”. Hoezeer die vrienden ook meeleefden, getuige het veelgehoorde zinnetje dat de titel van haar boek werd, ze snapten niet dat het initiatief van hén uit moest gaan: “Wie mij wilde steunen, moest er gewoon zijn, om koekjes te bakken met de kinderen, de kamer te helpen versieren voor hun verjaardagen, na het eten een kop koffie te drinken en een grote-mensen-gesprek te voeren. Daar hebben de meeste mensen, zeker die met gezinnen, geen tijd voor”, aldus Karin Kuiper. Lees “GEEN TIJD TE VERLIEZEN” verder

Van Karmelparochie van Titus Brandsmaparochie naar de RK Parochie Amstelland.

Het is nog maar kort geleden – het was in 2012 – dat het klooster van de karmelieten werd overgedragen aan de nieuw eigenaar, de Titus Brandsmaparochie. In de brochure, die bij gelegenheid van die overdracht is uitgegeven, lees ik: “Daarmee kwam een tamelijk triest einde aan de 57 jarige geschiedenis van de Karmel in Amstelveen”. Lees “Van Karmelparochie van Titus Brandsmaparochie naar de RK Parochie Amstelland.” verder